Ter gelegenheid van de Wereldpersvrijheidsdag spreken de hieronder ondertekenende Jemenitische, regionale en internationale mensenrechtenorganisaties hun diepe bezorgdheid uit over de voortdurende verslechtering van de pers- en mediavrijheid in Jemen, zowel in gebieden onder controle van de Houthi-groep als van de internationaal erkende regering. Journalisten, vrouwelijke journalisten en medewerkers van mediaorganisaties worden nog steeds geconfronteerd met systematische repressie, waaronder willekeurige detentie, gedwongen verdwijning en oneerlijke processen, uitsluitend vanwege het uitoefenen van hun recht op vrijheid van meningsuiting en het bekritiseren van de lokale situatie. Jemen blijft een van de gevaarlijkste landen ter wereld voor journalisten, waar schendingen tegen hen plaatsvinden in een klimaat van vrijwel volledige straffeloosheid. Wij roepen alle autoriteiten in Jemen op hun verplichtingen na te leven krachtens artikel 19 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, waarbij Jemen partij is.
Gebruik van de rechtspraak als instrument van repressie
Gedurende meer dan tien jaar conflict is het rechtssysteem in Jemen gebruikt als middel om de pers- en mediavrijheid te beperken en kritische en onafhankelijke stemmen het zwijgen op te leggen. In januari 2024 veroordeelde de rechtbank van eerste aanleg in Ataq journalist Aziz Al-Ahmadi tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van vier maanden vanwege een bericht op sociale media over de lokale autoriteiten. In dezelfde context werd Awad Kashmim, voorzitter van de vrijhedencommissie van de Jemenitische Journalistenbond in Hadramaut, willekeurig gearresteerd. Alleen al in 2024 werden ten minste 40 gevallen van oproepingen en verhoren van journalisten gedocumenteerd, vaak gebaseerd op verzonnen beschuldigingen, voor rechtbanken zonder wettelijke bevoegdheid, zoals de gespecialiseerde strafrechtbank in Sana’a, die normaal gesproken bedoeld is voor terrorismezaken. Ondanks het bestaan van gespecialiseerde rechtbanken voor pers- en publicatiezaken worden veel journalisten nog steeds voor strafrechtbanken berecht.
Eind september 2024 veroordeelde de gespecialiseerde strafrechtbank van de Houthi’s in Sana’a journalist Taha Ahmed Rashid Al-Maamari, eigenaar van “Yemen Digital Media” en “Yemen Live voor mediaproductie en satellietuitzendingen”, ter dood. Ook mensenrechtenadvocaten zoals Abdelmajid Sabra en Sami Yassin werden slachtoffer van bedreigingen en willekeurige arrestaties en beschuldigd van verraad zonder enige wettelijke basis.
Sinds 2022 is de gerechtelijke intimidatie van journalisten aanzienlijk toegenomen, met steeds meer rechtszaken vanwege kritiek op regeringsfunctionarissen. Rechtbanken hebben gevangenisstraffen opgelegd aan drie journalisten wegens aanklachten zoals “belediging van een ambtenaar” en “dreigen geheime informatie openbaar te maken”. In 2024 voerde de groep bovendien een grootschalige arrestatiecampagne uit tijdens de viering van de 62e herdenking van de revolutie van 26 september, waarbij honderden mensen werden gearresteerd, onder wie journalist Mohammed Al-Miyahi, vanwege het uiten van afwijkende meningen online.
Voortdurende straffeloosheid
Journalisten in Jemen worden geconfronteerd met ernstige bedreigingen en zware schendingen door verschillende partijen, waaronder de internationaal erkende regering, de Houthi’s en andere gewapende groepen. Deze schendingen omvatten moord, willekeurige arrestatie, gedwongen verdwijning en marteling, terwijl effectieve mechanismen om daders ter verantwoording te roepen ontbreken.
De controle van verschillende facties over de media heeft geleid tot een afname van onafhankelijke informatiebronnen, criminalisering van journalistiek werk en het creëren van een klimaat van angst en zelfcensuur. De herhaalde aanvallen hebben journalistiek in Jemen veranderd in een uiterst gevaarlijke activiteit. Jemenitische vrouwelijke journalisten worden bovendien geconfronteerd met dubbele bedreigingen, waaronder online haatcampagnes en systematische lastercampagnes, in pogingen hen uit het publieke en mediatische domein te verdringen.
Gedurende het afgelopen decennium zijn meer dan 2600 schendingen tegen journalisten gedocumenteerd, waarbij de Houthi’s verantwoordelijk worden gehouden voor het merendeel daarvan. Minstens vijf journalisten bevinden zich nog steeds in willekeurige detentie, waaronder Wahid Al-Soufi, die sinds 2015 gedwongen verdwenen is, evenals Mohammed Al-Miyahi en Naseh Shaker, die worden vastgehouden onder omstandigheden die neerkomen op gedwongen verdwijning.
Sinds 2020 zijn de systematische moorden op journalisten toegenomen. Velen zijn door middel van moord het zwijgen opgelegd. Het meest recente geval betreft de televisiecameraman Musab Al-Hattami, die op zaterdag 26 april 2025 in Ma’rib werd gedood bij een aanval uitgevoerd door de Houthi-groep, terwijl hij onderweg was om opnames te maken in frontliniegebieden voor mediaproducties over het voortdurende conflict in Jemen. Ook werd de correspondent van de Japanse televisie, Saber Al-Haidari, in juni 2022 vermoord door een explosief dat in zijn auto in Aden was geplaatst. Persfotograaf Fawaz Al-Wafi werd in maart 2022 doodgeschoten in zijn auto in Taiz. Eveneens werd journaliste Rasha Al-Harazi in november 2021 vermoord, terwijl AFP-fotograaf Nabil Al-Quaity in juni 2020 door onbekende gewapende mannen in Aden werd gedood. Journalisten blijven hun werk uitvoeren ondanks het ontbreken van eerlijke en onafhankelijke onderzoeken om de daders ter verantwoording te roepen.
De ondertekenende organisaties roepen de autoriteiten in Jemen op om:
• Onmiddellijk alle journalisten vrij te laten die hun straf hebben uitgezeten, evenals alle personen die willekeurig worden vastgehouden in strijd met hun recht op een eerlijk proces en wettelijke procedures.
• Te garanderen dat zaken tegen journalisten worden behandeld door pers- en publicatierechtbanken, overeenkomstig de internationale wettelijke verplichtingen van Jemen.
• Uitgebreide juridische hervormingen te ondersteunen om nationale wetgeving in overeenstemming te brengen met internationale mensenrechtennormen en volledige bescherming van de vrijheid van meningsuiting en de veiligheid van mediaprofessionals te waarborgen.
• Transparante en onafhankelijke onderzoeken te openen naar doelgerichte aanvallen en moorden op journalisten.
• Het rechtssysteem te hervormen, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te waarborgen en een einde te maken aan het gebruik van de rechtspraak als instrument om oppositiestemmen te onderdrukken.
• Een einde te maken aan gerechtelijke intimidatie van journalisten en mensenrechtenverdedigers, en het rechtssysteem zodanig te hervormen dat volledige onafhankelijkheid wordt gegarandeerd.
+ There are no comments
Add yours